Artykuły

02-03-2005

Strój wikinga


Tekst opisujący kompleksowo ubiór wczesnośredniowiecznego mieszkańca Skandynawii. Zarówno męski jak i damski.
Strój / Zbroja
Arnor

Każdy, kto aspiruje do uczestnictwa w zabawę zwaną żywą historią staje na początku swej drogi przed wieloma pytaniami. Pierwsze z nich padają już na starcie a dotyczą zazwyczaj kompletowania podstawowego stroju. Dlatego postanowiłem w kilkunastu zdaniach opisać strój wikinga; wczesnośredniowiecznego mieszkańca Skandynawii.


Rys 1 Wikingowie (od lewej Skandynawski i Ruski)

Na początek jednak pragnę zwrócić uwagę na jeden ważny aspekt. Wiele osób od razu chce mieć zbroje, miecz i tarcze, bo myśli, iż to uczyni go "prawdziwym" wikingiem. Nic bardziej mylnego. Pierwej trzeba skrupulatnie skompletować strój cywilny, którego nie będziemy się wstydzić, a dopiero potem myśleć o stroju do walki.

Spodnie

Podstawę stroju stanowią spodnie i buty. Bez koszuli bowiem można chodzić a bez gaci ani rusz. Dlatego one właśnie powinny być jednym z pierwszych elementów, jakie powinien sprawić sobie młody wiking. Spodnie wikińskie charakteryzują się kilkoma cechami. Po pierwsze są dość szerokie. Nawet te skandynawskie (nieporównywalnie węższe od Wareskich super szerokich spodni (Ultra-Baggy style)) są dość luŹne zarówno w pasie jak i w nogawkach. Spodnie te zazwyczaj szyto z lnu lub z wełny zależało to zapewne od majętności człowieka oraz klimatu, w jakim mieszkał. Kolor ich powinien być dość ciemny ze względu na fakt częstego brudzenia się. Nie posiadały one oczywiście kieszeni a w pasie związywano je rzemieniem lub tasiemką. Na dole, przy stopie owijano je paskami materiału (owijaczami) a te z kolei obwiązywano rzemieniem lub krajkami.


Rys 2 Owijacze

Rys 3 Krajki

Rys 4 Koszula lniana z haftem słowiańskim

Koszula

Wspomniana wyżej koszula (lub jej słowiański odpowiednik; giezło) to również podstawa stroju. Wykonana z lnu stanowi podstawowe okrycie ciała. Istnieją różne kroje koszul, ale podstawowy jest ten z klinami pod pachami oraz klinami wszytymi od poziomu pasa w dół. Kliny te są szczególnie pożądane w giezłach, które częstokroć sięgały poniżej kolan. Bez klinów ciężko byłoby się w nich poruszać. Kolor lnu to przede wszystkim (zresztą dotyczy to nie tylko koszul) naturalny kolor materiału i wszystkie te barwy, które dało się uzyskać w naturalny sposób, czyli zielenie, brązy itp. Koszule ozdabiano krajką lub haftem, przy mankietach oraz wkoło szyi.


Rys 5 Buty i sakwy wczesnośredniowieczne

Buty

Buty, które opisuje dopiero teraz są również niezwykle istotne i powinny stanowić podstawę stroju. Krojów i wzorów obuwia jest niezwykle wiele. Nie sposób w krótkim tekście wymienić i opisać je wszystkie. Różnią się wysokością cholewy, sposobem zapinania i samym wyglądem. Wybierając odpowiedni model powinniśmy kierować się poprawnością historyczną oraz okresem, jaki odtwarzamy a nawet terenem (krajem), jaki nas interesuje. Niezależnie od wszystkiego buty muszą być wykonane z mocnej, naturalnej skóry a podeszwa winna być gruba i mocna by nie starła się zbyt szybko.


Rys 6 Lniana tunika

Tunika

Kolejnym elementem stroju jest tunika. Szyta zazwyczaj z wełny wedle jednego z wielu krojów stanowiła dopełnienie podstawowego wikińskiego ubioru. Tańszym rozwiązaniem jest tunika lniana. Opcja ta często spotykana jest u początkujących wikingów, których nie stać na o wiele droższą wełnę. Tuniki podobnie jak koszule często obszywano krajkami lub haftowano w fantazyjne wzory. Tunikę wełnianą można od spodu podszyć lnem.

Pasek

Skórzany pasek, ozdobiony odlewaną z żelaza, brązu lub srebra klamrą i okuciem był również nieodzownym elementem wikińskiego stroju. Wieszano na nim rogi, sakwy, noże i wiele innych elementów. Prócz tego służył oczywiście do samego opasywania się.


Rys 7 Pasek i przywieszki wszelakie

Kiedy mamy już podstawę stroju możemy myśleć nad dopełnieniem go w takie elementy jak płaszcz, kaptur czy czapka.


Rys 8 Płaszcz z prostokąta

Płaszcz

Wzorów figur, z jakich robiono płaszcze jest sporo. Najprostszy to prostokąt lub trapez. Inne to półkole, ? koła albo ? koła. Niezależnie od kroju płaszcz spinano nad prawym ramieniem ozdobną broszą lub zapinką; fibulą. Fibule podobnie jak okucia pasków i inne ozdoby wykonywano z żelaza, brązu, srebra lub złota. Płaszcze tak jak tuniki czy kaptury podszywano lnem.


Rys 9 Broszka i fibula (od lewej)

Czapka

Czapki wykonywane z wełny obszywano futrem. (Patrz Rys 1)

Kaptur

Kaptury wykonywano zazwyczaj z wełny podszywanej lnem lub ze skóry. Miały one bowiem podobnie jak płaszcze chronić przed zimnem, wiatrem i deszczem.

Należy jednak zauważyć, że wikingowie przywiązywali olbrzymią wagę do szczegółów, drobiazgów, bez których strój nigdy nie będzie kompletny, a o których często zapominają (bagatelizują) młodzi wikingowie. Te szczegóły to ozdoby, sakiewki, noże, rogi do picia i grania itp.


Rys 10 Ozdoby

Ozdoby

Mówi się, że im wiking bardziej był obwieszony ozdobami tym był lepiej postrzegany przez innych. Nie sposób się z tym nie zgodzić zwłaszcza, że wśród tego ludu jednym z wyznaczników statusu społecznego było bogactwo, które najłatwiej wyeksponować pokazując ozdoby i przepych. MężczyŹni podobnie jak kobiety nie stronili od pierścieni oraz bransolet. Jednak prym wiodły jak mi się zdaje wisiorki. Poczynając od kłów dzików wieszanych na rzemieniach przez młoty Thora po różnorakie inne wisiory.


Rysunek 11 Ozdoby

Rys 12 Młot Thora

Inne

Niemal nieodzownymi elementami były też sakwy i noże przywieszane do pasków. O przydatności noża chyba nikomu nie muszę mówić, w sakiewki natomiast chowano pieniądze i inne drobiazgi. Rogi, z których pito również przywieszano przy pasku.


Rys 13 Rogi

Oczywiście w tekście tym uchwyciłem jedynie czubek góry lodowej jaką jest temat stroju wikińskiego. Dotyczy on do tego jedynie stroju cywilnego, używanego na co dzień bez elementów takich jak broń czy uzbrojenie ochronne. Mam jednak nadzieje, że pomoże to tym, którzy stawiają swe pierwsze kroki skompletować porządny ubiór człowieka północy.